من پان ترکیست نیستم
امروز می خواهم راجع به آذربایجان بنویسم سرزمین گندمهای سبز –سرزمین آتش –سرزمین دختران گیس بلند دل نازک- سرزمین مادری سهند وسبلان ودست آخر سرزمین لاله های نارنجی . می خواهید با من به آذربایجان سفری کنیدواز فرهنگ وآداب ورسومش بیشتر بدانید این سرزمین همیشه درارتباط نزدیک با سرزمینهای پارسی گوی بوده است وتقریبا نزدیکی بسیاری از نظر فر هنگی – قومی بین این دو سرزمین وجود داشته است.اما در روایتی در میان اهالی آذربایجان آمده است که مردم آذربایجان از چین کوچ کرده و راه را گم میکنند و سپس یک گرگ آنها را به این سرزمین راهنمایی می کند.وبه همین دلیل است که هر سال در سالگرد بابک آنهایی که در مراسم ایشان شرکت می کنند با دستشان علامت گرگ رابه هم نشان می دهند طی صد سال گذشته که آذربایجان به دو نیمه شده است کشور روسیه تاثیر مختصری بر آذربایجان شمال خزر داشته ولی دولت کمونیستی گذشته تن پروری را تاحدودی بین ساکنان آن خطه افزایش داده است با مقایسه دو آذربایجان با هم به این نتیجه می رسیم که شباهتهای بسیاری در آداب ورسوم بین این دو سرزمین وجود دارد مثل برگزاری عید نوروز به عنوان عید ملی- چهار شنبه سوری – شب یلدا با عنوان(نار بایرام) ….ولی از نظر دین ومذهب آیین مذهبی در خطه شمالی کم کم رنگ باخته است به طوریکه اگر فیلم قدیمی (مشدی عباد)رادیده باشید زنان همه چادر به سر وپوشیده اند ولی حالا حتی یک زن روسری به سر هم در بین آنها پیدا نمی شود گاهی فکر میکنم مذهب که قدمت هزاروچهار صد ساله در بین اقوام ایرانی دارد چرا در بین آنها به این زودی اهمیت خود را از دست داده است ؟.ولی از اینها که بگذریم این بار می خواهم به رسمی جالب در چهار شنبه سوری در آذربایجان اشاره کنم اسم این رسم (شال ساللاماخ)است.وآیین آن بدینگونه است که هرگاه پسری عاشق دختری میشده شالی برمی دارد وهدیه ای که بیشتر سیب بوده به آن می بندد بعد تنگ غروب بر روی بام خانه دختر کمین کرده وشال را به طرف پنجره آویزان می کند و اگر دختر شال را بشناسد وبگیرد سور وسات عروسی به پا می شود… و در ادامه غمگینی وآه دخترانی که باید تا سال بعد صبر کنند.البته شاعر بزرگ شهریار هم این رسم را به زبان ترکی به شعر در آورده است وداستان از این قرار است که شهریار هفت ساله شکایت پیش مادربزرگ(خان ننه ) میبرد که چرا کسی مرا دوست ندارد وشالی برایم آویزان نمی کند وبالاخره عمه شالی برایش از پشت بام آویزان می کند صد البته که این روش خواستگاری برای پسران ایرانی آنهم ترک روش بسیار مناسبی بوده چون مثلا اگر دختر نپذیرد هویت پسر ناشناس می ماند
